Van Dokkum naar Wijns

Van Dokkum naar Wijns
Vrijdag 26 augustus wandelen we s’morgens door het centrum van Dokkum. Op het gemeentehuis/Kantongerecht staat een beeld van vrouwe Justitia zonder blinddoek. Dit is bijzonder omdat zij meestal geblinddoekt wordt weergegeven. Het beeld werd in 1835 gemaakt door Jacob Lous. Vrouwe Justitia is van oorsprong een Romeinse godin en staat voor de personificatie van het recht. Zij wordt meestal afgebeeld als een geblinddoekte figuur en is vaak te vinden op gerechtsgebouwen.
Het zwaard: staat voor het uitgesproken vonnis.
De blinddoek: staat voor rechtspraak zonder aanzien des persoons.
De weegschaal: stelt de afweging van de bewijzen en getuigenissen voor.
s’Middags bezoeken we de Bonifatiuskapel, die helaas gesloten is.
Zaterdag 27 augustus gaan we naar het Admiraliteitshuis, het museum laat 2000 jaar cultuur en geschiedenis van Noordoost Friesland zien. In een voormalig pakhuis van rond 1800 is een permanente tentoonstelling over Bonifatius (circa 672-754) te zien. Bonifatus is geboren in Engeland en was een van de belangrijkste kerkhervormers van zijn tijd. In het jaar 716 kwam hij voor de eerste keer naar Friesland en wilde de bewoners bekeren tot het christendom. Deze eerste zendingsreis was een mislukking. Bonifatius gaf de moed niet op om ook de Friezen tot het christendom te bekeren. In 754 kwam hij met zijn gevolg opnieuw naar Friesland. Hij belegde een grote bijeenkomst te Dokkum, maar inplaats van zijn bekeerlingen te ontmoeten, werd hij overvallen door een groep gewapende Friezen. Op 5 juni 754 werd hij gedood, “Bonifatius bij Dokkum vermoord”
Na ons bezoek aan het Admiraliteitshuis lopen we, door de regen, naar de Grote of Sint-Martinuskerk. Op het moment dat we binnen komen wordt het orgel bespeeld. Om 15.00 uur geeft schilder Jan Kooistra uitleg over zijn 7 schilderijen die gebaseerd zijn op het scheppingsverhaal, “Een cadeau voor God”.

Als laatste wandelen we naar de neogotische Sint-Bonifatiuskerk, gebouwd in 1871 naar een ontwerp van Pierre Cuypers. Als architect vooral bekend door zijn ontwerp van het Rijksmuseum en kasteel de Haar. Wat mij vooral opvalt zijn de prachtige gebrandschilderde ramen. Hierin herken je duidelijk de tijd waarin ze zijn gemaakt (1904). Tot besluit van deze laatste dag in Dokkum gaan we dineren in “Eethuis De Koffiebranderij”. Dit restaurant kan ik u aanbevelen. Wij hebben een hele leuke avond gehad en heel erg lekker gegeten.

 
Zondagmorgen 28 augustus vertrekken we uit Dokkum, over de Dokkumer Ee, richting Leeuwarden. Onderweg maak ik foto’s van leuke momenten tijdens het varen. We varen langs Birdaard, Bartlehiem vooral bekend dankzij de Elfstedentocht. We overnachten aan een steiger net buiten Wijns. Een dorp dat in 949 al wordt genoemd. In de regio is Wijns vooral bekend om zijn fiets- en voetveer “de Wynser Oerset” en het daarbij gelegen eetcafe. Wij bekijken de kerk (NH) van Wijns, die dateert uit ca. 1200, oorspronkelijk gewijd aan St. Vitus.
 

Dokkum

We hebben dinsdagmorgen, 23 augustus, ongeveer 3 uur gevaren. We begonnen onze vaartocht over het Prinses Margrietkanaal, aan de rand van het natuurgebied de Alde Feanen een schitterend gebied met heel veel mooie aanlegsteigers. Daarna varen we langs Bergum en over het Bergumermeer naar Zwaagwesteinde waar we de nacht doorbrengen aan een steiger van de Marrekrite. De maximale doorvaarthoogte op deze route is 2.95 meter, dat betekent dat er alleen maar motorboten varen. Het regende, maar in de loop van de middag trekken de buien over en wordt het weer droog. We lopen naar het dorp Zwaagwesteinde om onze boodschappen te doen.
     
Woensdagmorgen, 24 augustus, vertrekken we rond 10.00 uur naar Dokkum, waar we net voor 12.00 uur arriveren. We besluiten het oude centrum van de stad te verkennen. Ik was vergeten om ons abonnement op de regen af te zeggen, dus valt het met bakken tegelijk uit de hemel. We hebben geen droge draad meer aan ons lijf. In de loop van de avond word het weer droog dus kunnen we een late avondwandeling maken.
Donderdagmorgen, 25 augustus, ben ik naar het Historisch Informatiecentrum Noordoost Fryslan geweest. Van de medewerker kreeg ik een kopie van een  artikel verschenen in “De sneuper” van maart 2010, nummer 96. De kalkovens van Ezumazijl, door Reinder Tolsma. Ik krijg zelf “De Sneuper” al jaren toegestuurd, maar dit artikel had ik niet inverband gebracht met mijn directe voorouders. Verder heb ik wat zitten lezen in (genealogieën) over verschillende Friese families die verwant zijn aan de familie Jousma (Sinia, Douma enz.). 
Kom ontspannen in het “badhuis Dokkum”, dat hebben we gedaan. Heerlijk !! Ook kun je daar je was laten doen. Een geweldig initiatief voor de watersporters die overnachten in Dokkum.

Rondreis door Friesland

Onze rondreis door Friesland is vandaag begonnen. We liggen in Woudsend en morgen varen we naar Grou. We besluiten om morgen naar een Marrekrite plek te varen voor de overnachting. Vanavond ben ik begonnen om mijn bezoek aan het Streekarchief in Dokkum voor te bereiden. Mijn oudste voorvader Ype Jacobs was schipper en kalkbrander en later coopman te Ezumazijl. Ik hoop te vinden waar hij vroeger met zijn gezin gewoond heeft. Verder zoek ik documentatie over de schelpenvissers en kalkovens van Ezumazijl.
In mijn genealogie van de familie Visscher komt voor Geertje Visscher, gehuwd met Reinder Tulp. Reinder was schippersknecht aan boord van de “De Lutina” een Overijssels vrachtschip, vergaan in 1888 op de voormalige Zuiderzee. Aan boord van de praam bevond zich o.a. een lading schelpen, bestemd voor de kalkbranderijen van Zwartsluis. Volgens de kadastrale kaart uit 1893 stonden er toen in Zwartsluis dertien kalkbranderijen.
De overeenkomst tussen de familie Jousma en Visscher is dat wij afstammen van voorouders die te maken hebben met de scheepvaart en de handel in goederen die hiermee te maken hebben.
 Overzicht Kalkbranderijen Zwartsluis

Waar woonden mijn voorouders van vaderskant

Onze vakantie is vandaag begonnen. De eerste week zijn we thuis. Daarna gaan we twee weken varen met onze boot in Friesland. Het is de bedoeling dat we een route gaan varen. We willen starten in Woudsend, vandaar varen richting Grou, Burgum en dan naar Dokkum. Hier blijven we in ieder geval een aantal dagen liggen. Ik ga hier een bezoek brengen aan het Historisch Informatiecentrum Noordoost Fryslan. Ik wil graag onderzoek doen, naar waar mijn Friese voorouders gewoond hebben in Friesland.
Mijn oudst bekende voorvader Ype Jacobs (circa 1675-1732) was schipper en kalkbrander op Ezumazijl, later coopman te Ezumazijl. In 1728 kocht Ype Jacobs samen met zijn vrouw Rinske Lieuwes de helft van Humaldasathe, de andere helft was eigendom van Reistse Sapes en Sjieuke Rinses. In 1735 wonen hun kinderen Jacob Ypes en Lysbeth Reitses op deze boerderij en voeren daarna de familienaam Humalda.
Zoon Lieuwe Ypes, welgestelde holtkoper en kalkbrander, huwt te Schiermonnikoog met Martje Engelberts. Nakomelingen van Lieuwe Ypes, gebruiken verschillende familienamen waaronder Jousma, Botma en Douma.
Zoon Ype Lieuwes is gehuwd met Trijntje Lieuwes Sytsma (Sijtsma), in 1811 is hij huisman en mede gecommitteerde van de gezamenlijke geïnteresseerden in de Anjumer en Lioessener Polder. Hij is op St. Jakob, 25-07-1773, met attestatie vertrokken naar Lioessens.
Zoon Jan Ypes neemt in 1811 de familienaam Jousma aan. Jan Ypes is in 1818 eigenaar/bewoner van “Op de Soen”, floreennummer 6, te Lioessens en eigenaar van floreennummer 19. Volgens overlevering was hij een “grote boer” (45 ha) op “Jousma State”. In 1821 gaat hij echter failliet.
 Bron: Leeuwarder Courant 02-02-1821
Het is een mooie gelegenheid, wanneer wij in Dokkum zijn, om een en ander uit te zoeken in het Streekarchief. Graag zou ik ook een bezoek (per bus) brengen aan de Hervormde kerk van Lioessens, hier liggen een kind, Ype Jans en de vrouw, Jantje Folkerts Wierstra, van Jan Ypes Jousma begraven.
Vanuit Dokkum willen we onze reis vervolgen naar Leeuwarden. Ook hier willen we een aantal dagen blijven liggen. Een bezoek aan het “Princessenhof” en de tentoonstelling “Openbaar vervoer in Friesland” behoren hier tot de mogelijkheden. Vanaf Leeuwarden gaan we beginnen aan de terugreis naar Woudsend.
Leuke website: