Gezocht “verre verwanten”

Ik ben bezig het verhaal van mijn overgrootmoeder Klaaske Smits in beeld te brengen.
00126
Ik zoek gegevens van mijn voorouder met de familienaam Smids (Smits), Register van naamsaanneming Hallum, foliant 32, Anne Jans Smids.

Anne Jans Smids huwt op 12 mei 1782 te Holwerd met Aukjen Liepkes (van der Meulen). In het trouwboek staat dat hij afkomstig is uit Blija. Wie weet wie de ouders zijn van Anne Jans en wanneer hij is gedoopt (circa 1757). Bij het overlijden van een van de kinderen wordt de moeder ook Aukje Sapes genoemd.

Sape Annes Smits huwt met Reindertje Klazes Mangel, afkomstig uit Enkhuizen
Wie heeft meer informatie over haar broer dominee Jan Mangel predikant  van 03-06-1810 tot 26-07-1842 (overleden)  in Hantum-Hantumhuizen, aanhanger van Ds. Hendrik de Cock. De doop, inschrijving in het weeshuis, ouders en grootouders van Jan en Reindertje zijn bekend.

Mijn overgrootmoeder Klaaske had twee broers, Klaas en Reinder, die in 1909 en 1892 geëmigreerd zijn naar Randolph, in de Amerikaanse staat Wisconsin. Nog niet zo lang geleden heb ik enkele brieven, foto’s en een exemplaar van de kerkbode (april 1947) van de First Reformed Church, Friesland, Wisconsin gekregen. Graag zou ik in contact komen met nakomelingen van Klaas Smits gehuwd met Sijke Jans Bokma en Reinder Smits gehuwd met Trijntje Bijlsma.
00127

Jousma is mij van mijn vaderlijke stam !

Mijn familienaam Jousma is een Friese achternaam, volgens het Meertens Instituut komt in 1947 de naam Jousma 220 keer voor en in 2007 440 keer.
Meertens Instituut, familienaam Jousma
In 1810 werd het koninkrijk Holland bij het franse keizerrijk van Napoleon Bonaparte ingelijfd. Dit had tot gevolg dat hier de Franse wetten moesten worden nageleefd. In Frankrijk was enige jaren daarvoor een wet gemaakt om een betere persoonsregistratie mogelijk te maken en werd de “Code Civil” (burgerlijk wetboek) ingevoerd. De burgerlijke stand werd ingevoerd in Nederland, registratie van geboorte, huwelijk en overlijden werd verplicht. Familienamen werden erfelijk in de vorm waarin ze werden gebruikt. In de periode tussen 1811 en 1812 werd iedereen in de gelegenheid gesteld om in het gemeentehuis officieel een familienaam aan te nemen.
Register van naamsaanneming 1811
Mijn voorvader Jan Ypes neemt in 1811 voor hem en zijn zoon de achternaam Jousma aan. De naam Jousma werd waarschijnlijk ontleend aan de boerderij waarop zij woonden, “Jousma-Sathe, onder de klokslag van Anjum”. De namen Jouswier, Jousterp, Jouswerd en Jousma-Sathe zijn allen afgeleid van de Friese mansnaam Jou. Deze voornaam was vroeger in Friesland zeer algemeen, maar komt tegenwoordig maar zelden meer voor, alleen nog in de verkleinvorm als Jouke. Kort gezegd betekend “sma” achter de Friese achternaam “zoon van”, dus betekend Jan Jousma, Jan zoon van Jou.
Van de familienaam Jousma zijn een paar familiewapens bekend. Het is echter niet zeker of een van deze wapens is toe te schrijven aan “onze” familie Jousma.
Mijn neef de heer Piet Bultsma, van Heraldisch Atelier Bultsma, heeft voor onze familie een familiewapen ontworpen.

Bron: Meertens Instituut, 29 december 2011.
http://www.meertens.knaw.nl/nfb/
Heraldisch Atelier Bultsma
http://www.wapenschilder.nl/
Eerder geplaatst op “Huizenonderzoek in de gemeente Kampen”, 29-12-2011.

Moederreeks Wijtske Jousma

Eigenlijk kan ik het niet uitstaan dat ik in mijn moederreeks de ouders van Hendrikje Hendriks niet kan vinden. Dus ben ik (opnieuw) op zoek gegaan naar aanvullende gegevens. Alhoewel voor een “echte” onderzoeker het internet niet volstaat, maar onderzoek gedaan moet worden in de Rijksarchieven, heb ik voor mijn zoektocht gebruik gemaakt van bronnen die beschikbaar zijn via het Internet. Gezien de vernoemingen in het gezin van Hendrikje Hendriks en haar partner Geert Bartels Klok, was ik er van overtuigd dat haar moeder of een van haar tante’s de naam Wijtske moest dragen. De dopen van hun kinderen vindt plaats in Beilen, waarbij als woonplaats Kloosterveen wordt vermeld. Dus ging ik in eerste instantie opzoek in de akten van de Doop,Trouw en Begraaf boeken zoals die beschikbaar zijn op www.Drenlias.nl, ik heb hier echter geen echtpaar gevonden die aan de gewenste voorwaarde (moeder met de voornaam Wijtske en vader met de voornaam Hendrik) voldeed. Ik besloot de zoektocht uit te breiden naar de website van www.tresoar.nl. Deze database bevat plaatsen die grenzen aan de gemeente Smilde waar de familie woonde. Uiteindelijk heb ik Hendrikje haar doopdatum en haar ouders gevonden in deze database. Hendrikje is geboren te Hemrik en gedoopt op 18-09-1757 te Lippenhuizen.  In haar overlijdensakte wordt ze ook Hendrikje Lieuwes genoemd.
Het is zeer waarschijnlijk dat men binnen het gebied van de turfafgravingen in Friesland en Drenthe van de ene plaats naar de andere trok en dat Geert en Hendrikje elkaar op deze manier zijn tegengekomen.
00020
Smilde vormde tot 1998 het centrale dorp van een aantal kleine dorpskernen, Hoogersmilde, Hijkersmilde, Smilde, Bovensmilde, en Kloosterveen sinds de gemeentelijke herindeling is het onderdeel van de gemeente Midden-Drenthe. De dorpen ontstonden door turfafgravingen in de Smilderveenen. Door de totstandkoming van (een deel van) de Drentsche Hoofdvaart in 1770-1780 kwam er een nieuwe opleving in de ontginning van de veenplaatsen in de Smilder-, Klooster-, en Halervenen. Een van de gevolgen van deze opleving was een snelle toename van de Smilderbevolking van 270 in 1742 tot 1321 in 1795.
Bijgevoegd is een kwartierstaat waarin de voorouders van Wijtske Geerts Klok zijn opgenomen, een van haar kinderen is vernoemd naar zijn overgrootvader Hendrik Lieuwes.
Kwartierstaat Wijtske Klok
Moederreeks

Eerder geplaatst op “Huizenonderzoek in de gemeente Kampen”, 26-02-2011.

Wijtske is mijn naam, mij bij de doop gegeven!

Mijn voornaam is Wijtske, ik ben vernoemd naar mijn grootmoeder van moeders kant, ook zij is vernoemd naar haar grootmoeder van moeders kant. Wijtske (Wietske, Wytske) is een Nederlandse meisjesnaam. Wat betekent de naam Wietske nu eigenlijk? Volgens het Meertens instituut is de grondvorm Wide.
Verkorte vorm van namen met de Germaanse stam Wîg (strijd), Widu (woud, bos) of Wîdha (wijd, ver).
Staistieken:
2006 werden in Nederland 17 meisjes met de naam Wietske geboren.
2007 werden in Nederland 12 meisjes met de naam Wietske geboren.
2008 werden in Nederland 16 meisjes met de naam Wietske geboren.
2009 werden in Nederland 09 meisjes met de naam Wietske geboren.

Moederreeks van jongste- naar oudste generatie:
00017

00018
De doop van Hendrikje Hendriks is lastig te achterhalen, er zijn in de database van Drenlias twee ouderparen die in aanmerking komen.
Hendrik Hendriks gehuwd met Elisabeth Berents, doop van een dochter Hendrikje op 26-12-1756 te Beilen en
Hendrik Jans gehuwd met Willemtje Jans, doop van een dochter Hendrikje op 25-12-1763 te Beilen, geboren te Hijken.

Eerder geplaatst op “Huizenonderzoek in de gemeente Kampen” 5 maart 2010.

Op de schaatsen, familiefoto uit circa 1910

Uit “de oude doos” een foto van een schaatswedstrijd gehouden in circa 1910 te Meppel. Op deze foto staan onder andere: 
Hendrik van Dorsten met zijn vrouw Lammigje Witvoet, met kinderen en kleinkinderen. Waaronder Elizabeth van Dorsten (derde van rechts, op de achterste rij) de grootmoeder van mijn man.
 

Rondreis door Friesland

Onze rondreis door Friesland is vandaag begonnen. We liggen in Woudsend en morgen varen we naar Grou. We besluiten om morgen naar een Marrekrite plek te varen voor de overnachting. Vanavond ben ik begonnen om mijn bezoek aan het Streekarchief in Dokkum voor te bereiden. Mijn oudste voorvader Ype Jacobs was schipper en kalkbrander en later coopman te Ezumazijl. Ik hoop te vinden waar hij vroeger met zijn gezin gewoond heeft. Verder zoek ik documentatie over de schelpenvissers en kalkovens van Ezumazijl.
In mijn genealogie van de familie Visscher komt voor Geertje Visscher, gehuwd met Reinder Tulp. Reinder was schippersknecht aan boord van de “De Lutina” een Overijssels vrachtschip, vergaan in 1888 op de voormalige Zuiderzee. Aan boord van de praam bevond zich o.a. een lading schelpen, bestemd voor de kalkbranderijen van Zwartsluis. Volgens de kadastrale kaart uit 1893 stonden er toen in Zwartsluis dertien kalkbranderijen.
De overeenkomst tussen de familie Jousma en Visscher is dat wij afstammen van voorouders die te maken hebben met de scheepvaart en de handel in goederen die hiermee te maken hebben.
 Overzicht Kalkbranderijen Zwartsluis

Waar woonden mijn voorouders van vaderskant

Onze vakantie is vandaag begonnen. De eerste week zijn we thuis. Daarna gaan we twee weken varen met onze boot in Friesland. Het is de bedoeling dat we een route gaan varen. We willen starten in Woudsend, vandaar varen richting Grou, Burgum en dan naar Dokkum. Hier blijven we in ieder geval een aantal dagen liggen. Ik ga hier een bezoek brengen aan het Historisch Informatiecentrum Noordoost Fryslan. Ik wil graag onderzoek doen, naar waar mijn Friese voorouders gewoond hebben in Friesland.
Mijn oudst bekende voorvader Ype Jacobs (circa 1675-1732) was schipper en kalkbrander op Ezumazijl, later coopman te Ezumazijl. In 1728 kocht Ype Jacobs samen met zijn vrouw Rinske Lieuwes de helft van Humaldasathe, de andere helft was eigendom van Reistse Sapes en Sjieuke Rinses. In 1735 wonen hun kinderen Jacob Ypes en Lysbeth Reitses op deze boerderij en voeren daarna de familienaam Humalda.
Zoon Lieuwe Ypes, welgestelde holtkoper en kalkbrander, huwt te Schiermonnikoog met Martje Engelberts. Nakomelingen van Lieuwe Ypes, gebruiken verschillende familienamen waaronder Jousma, Botma en Douma.
Zoon Ype Lieuwes is gehuwd met Trijntje Lieuwes Sytsma (Sijtsma), in 1811 is hij huisman en mede gecommitteerde van de gezamenlijke geïnteresseerden in de Anjumer en Lioessener Polder. Hij is op St. Jakob, 25-07-1773, met attestatie vertrokken naar Lioessens.
Zoon Jan Ypes neemt in 1811 de familienaam Jousma aan. Jan Ypes is in 1818 eigenaar/bewoner van “Op de Soen”, floreennummer 6, te Lioessens en eigenaar van floreennummer 19. Volgens overlevering was hij een “grote boer” (45 ha) op “Jousma State”. In 1821 gaat hij echter failliet.
 Bron: Leeuwarder Courant 02-02-1821
Het is een mooie gelegenheid, wanneer wij in Dokkum zijn, om een en ander uit te zoeken in het Streekarchief. Graag zou ik ook een bezoek (per bus) brengen aan de Hervormde kerk van Lioessens, hier liggen een kind, Ype Jans en de vrouw, Jantje Folkerts Wierstra, van Jan Ypes Jousma begraven.
Vanuit Dokkum willen we onze reis vervolgen naar Leeuwarden. Ook hier willen we een aantal dagen blijven liggen. Een bezoek aan het “Princessenhof” en de tentoonstelling “Openbaar vervoer in Friesland” behoren hier tot de mogelijkheden. Vanaf Leeuwarden gaan we beginnen aan de terugreis naar Woudsend.
Leuke website:

Marjan Berk en Jacob Cats

Het is een prachtige dag met heel veel zon. Ik zit aan boord van ons schip de valkvlet “Vivar” heerlijk te lezen. Al lezende ontstaan vanzelf allerlei ideeën waarover ik een artikel wil schrijven voor mijn weblog.
00025
Pas geleden stond Boekenweek 2011, 16-26 maart, in het teken van “Curriculum Vitae – Geschreven portretten”. Naar aanleiding hiervan vond ik op het internet een lijst met boeken over familiegeschiedenissen.
Een aantal van de boeken die genoemd werden heb ik al gelezen, maar er zijn ook titels bij die mijn nieuwsgierigheid prikkelen en die ik graag zou willen gaan lezen. Als eerste heb ik het boek Stellenbosch gelezen. Naar aanleiding van dit boek is er een tv serie gemaakt, deze is ook te lenen via de bibliotheek, deze ga ik zeker binnenkort bekijken. Het tweede boek dat ik heb gelezen is “Het bloed kruipt: op zoek naar Jacob Cats” van Marjan Berk. Een verslag van een zoektocht in de Zeeuwse archieven om uit te vinden of de 17e eeuwse dichter en staatsman Jacob Cats een voorvader van de schrijfster is.
In dit boek beschrijft Marjan Berk, op humoristische wijze haar zoektocht naar de oorsprong van de mythe, over haar afstamming van Jacob Cats. Het antwoord is dat er geen sprake is van bloedverwantschapslijnen maar wel van twee aanverwantschapslijnen.
Verder zijn in het boek nog opgenomen een gedeelte van de kwartierstaat van Marjan Berk en een aanverwantschapslijn van Top Naeff, Willem de Zwijger, Michiel de Ruijter en Johan de Witt.
Een bloedverwantschapslijn van Henriette d’ Quiltremont, Kenau Hasselaer Simonsdr, P.C. Hooft en Belle van Zuijlen naar Marjan Berk (Marie-Janne van Baaren).
Wat mij persoonlijk het meest boeide is de levensgeschiedenis (semi-biografie) van Jacob Cats in dichtvorm, waarbij de schrijfster gebruik maakt, van de teksten zoals die geschreven zijn door Jacob Cats in “twee-en-tachtig-jaerig leven, van zijn geboorte tot zijn dood toe. Dienende tot naricht van deszelfs veertien kinds-kinderen, door hem zelven in vaersen beschreven.”
00024
In de bibliotheek bij ons op school zijn we in het bezit van heel veel boeken, waaronder een aantal bijzonder oude exemplaren. Samen met mijn collega zijn we op zoek gegaan naar boeken van Jacob Cats in onze collectie. Tot onze verassing vonden we het volgende “dichterlijke werken van Jacob Cats, ridder, raadspensionaris van Holland. Amsterdam, Bij gebroeders Diederichs, 1828, eerste gedeelte en tweede gedeelte.”

Onderstaande de eerste 8 regels geschreven door Jacob Cats (Brouwershaven, 10 november 1577 – Den Haag, 12 september 1660):
“Gy wenscht met grooten ernst van my te sien beschreven
Den gantschen ommeloop van mijn langwylig leven,
Op datge saegt een spoor, in d’ongemeene baen,
Die ick van myne jeugt tot heden heb begaen.
Gy meynt, na dat ick tel nu meer dan tachtig Jaren,
Dat my zijn by gevolg veel dingen wedervaren;
En dat de lange reis van soo bedaegden man,
Uw onbedreven hooft ten goede dienen kan.”

Recensie Boek Stellenbosch:
Het verhaal van de Nederlandse familie Keppel die in de jaren vijftig is geëmigreerd naar Zuid-Afrika om daar een wijnbouwbedrijf te beginnen. In de jaren tachtig keert de familie vanwege de economische boycot terug naar Nederland. Dochter Betty, ANC-lid, blijft en zet het familiebedrijf voort. Als Mandela in 1994 president wordt, keert Betty’s ambitieuze broer Henk terug om zijn droom, een topwijn maken, te verwezenlijken. Betty wil de boerderij echter ‘teruggeven’ aan de zwarte arbeiders. Hiernaast speelt een noodlottige gebeurtenis uit het verleden een rol. De auteur van deze familiegeschiedenis schreef eerst het script van de zevendelige televisieserie ‘Stellenbosch’, uitgezonden najaar 2007, www.stellenboschdeserie.nl. Nadat het script af was, schreef ze deze roman, haar debuut. In de roman, geen verboeking van de film, wordt het verhaal verteld vanuit verschillende perspectieven: vanuit drie generaties (moeder, zoon en kleindochter). Een vlot lezend, boeiend familiedrama, spelend tegen de achtergrond van het Zuid-Afrika na de apartheid.
Bron: Openbare Bibliotheek Kampen

Wie denk je (wel) dat je bent ?

Who Do You Think You Are is een documentaireserie die al een aantal jaren wordt uitgezonden door de BBC. In deze afleveringen gaan bekende Britten opzoek naar hun voorouders. Op 26 september 2010 startte de Teleac met de Nederlandse versie van dit programma “Verborgen Verleden” waarin samengewerkt wordt met het CBG (Centraal Bureau voor Genealogie). Inmiddels is men begonnen met het uitzenden van de 2e serie. Omdat ik bijna nooit naar tv programma’s kijk heb ik de uitzendingen gekeken op “uitzending gemist”. Op 14 november 2010 werd in de uitzending de familiegeschiedenis van Youri Mulder (Nederlands voetbalanalist en voormalig betaald voetballer) ontrafeld. Mijn moeder maakte mij indertijd attent op deze uitzending, omdat er ook opnamen gemaakt zijn in Zwartsluis, mijn geboortestad. Ik wilde deze uitzending zondag 6 maart 2011 nogmaals bekijken maar hij is niet meer beschikbaar op “uitzending gemist”. Wat is nu (voor mij) het bijzondere van deze uitzending, de voorouders van Youri Mulder, de familie Slurink(Sleurink) zijn waarschijnlijk afkomstig uit Zwolle, nakomelingen van deze familie vertrekken naar Elburg, Kampen en later naar Zwartsluis. De familie uit Zwartsluis heeft raakvlakken met de voorouders van mijn man.
Links:
Verborgen Verleden
CBG
Firma Koos Slurink Zwartsluis  
Slurink Bunkerstations